Bugüne kadar pazarlamanın bilimsel anlamda yüzlerce tanımı yapıldı. Bu tanımlar, tarih boyunca pazarlama anlayışının değişimi ile gelişti ve bugünkü modern pazarlama anlayışı dediğimiz tanıma ve sisteme gelindi.
Pazarlama tarihi boyunca yerleşmiş bir kalıp doğdu. Buna kısaca pazarlama karması, 4P diyoruz. Zaman zaman bu 5, 6, 7P’lere çıktı. Değişmeyen ise ilk 4P oldu.
Herkesin bildiği gibi pazarlama karması, Ürün, Fiyat, Dağıtım ve Tutundurma’nın İngilizce başharflerinden (Product, Price, Place, Promotion) oluşmaktadır. Yine bu 4P içindeki Tanıtım alt karması da Reklam (doğrudan pazarlama, internet reklamcılığı da dahil olmak üzere), Halkla İlişkiler (CRM tabanlı etkinlikler ve etkinlik pazarlaması gibi alanlar dahil olmak üzere), Yüzyüze Satış ve Satış Geliştirme olarak bölümlenir.
Biz reklamcılar ve pazarlama ile ilgilenenler, Tanıtım alt karmasını bir meslek hastalığı olarak neredeyse hemen her etkinliğimizde kullanırız. Bazen farkında olarak bazen de olmayarak.
Reklamcı ve pazarlamacı olmayanlar ise farkında olmadan iş görüşmelerinde bu tanıtım alt karmasını kullanırlar. Yani bu, herkes için geçerlidir.
Farkında olmadan kullanmaya en güzel örneklerden biri, iş görüşmesidir. İş görüşmesinde aslında, karşınızdaki işvereni bir alıcı, kendinizi de bir satıcı olarak düşünün. O kişiye kendi emeğinizi ve yeteneklerinizi satmak için bir pazarda buluşuyorsunuz. O pazar, işverenin işyeridir. İşverenin satın alması, tamamen size bağlı. Sizin göstereceğiniz performansa, emeğinizi satmak için kuracağınız iletişime ve uygulayacağınız pazarlama iletişimi stratejisine bağlı. Gelin şimdi, bir işgörüşmesi süreci boyunca pazarlamanın tanıtım alt karmasını nasıl kullanırız, nelere dikkat etmeliyiz ona bakalım…
1- Öncelikle, her CV’nin bir reklam olduğunu unutmayın…
Gazetede veya başka bir mecrada, iş ilanı görüldükten sonra hazırlanan ve eleman arayan firmaya gönderilen her CV (Özgeçmiş), aslında bir reklam çalışmasıdır. Bunu bir gazete-dergi reklamı veya postalama malzemesi (mailing) olarak değerlendirebilirsiniz. Unutmayın ki sizin gibi, o iş ilanını görerek ve o işi isteyen, sizin dışınızda da sayısını bilmediğiniz çok kişi olacaktır. İş ilanına cevap olarak gönderdiğiniz CV’niz, rakiplerinizin CV’leri arasından sıyrılmalı. Görüşme için eleman seçimi yapan kişi, diğerleri arasında sizin CV’nizi hemen farketmeli. CV’nizi okuması için onda bir arzu uyandırmalısınız. Belki bir şekil, belki bir başlık, belki de neden bu ilana başvurduğunuzu anlatan kısa bir mektup…
Sizi tanımak isteyen biri, sizin CV’nize bakarak sizi tanıyabilmeli ve sizi gözünün önünde canlandırabilmeli. Bu nedenle CV’niz olabildiğince açık ve sizin ağzınızdan olmalı. CV’de kullandığınız dil tarzı ve grafik olarak yazı karakteriniz de önem taşır. CV’yi okuduktan sonra sizle nasıl iletişime geçeceğini, doğru iletişim bilgilerini nasıl kullanacağını görebilmeli.
Yaratıcı CV adı altındaki bazı süslemeler, işverenin kafasının karışmasına ve sizin için “abartmış” düşüncesine kapılmasına neden olabilir. Baştan kaybetmeyin.
2- Referanslar sizin için en iyi halkla ilişkiler çalışmasıdır…
CV’nizde verdiğiniz referanslar, sizin için en iyi halkla ilişkiler çalışmasıdır. Buna destek olarak, önceden çalıştığınız kurumlar ve yaptığınız işler de sizin için olumlu bir tutum geliştirilmesinde yararlı olacaktır. Bu nedenle, o firmaya ve önceden yaptığınız işe yönelik olarak, ilgili isimleri referans göstermelisiniz. O işle ve alanla ilgisi olmayan referans isimler doğru olmaktan çok size eksi puan kazandırır.
CV’nizde gereksiz bilgiler olmasın. Özellikle “ilgi alanları”na, sizi “maymun iştahlı” durumuna düşürecek kadar çok şey yazmayın. Her hoşlandığınız ve yaptığınız şeyi de. En iyi neleri yapıyorsanız, en çok neleri yapmaktan hoşlanıyorsanız onları yazın. Kısa kısa…
3- Görüşme anı yüzyüze satışın en iyi örneğidir…
CV’niz firmanın dikkatini çekti ve iş görüşmesine çağırıldınız. Şimdi işin en zor kısmı başlıyor. Daha önce CV’nize bakarak sizi gözünde canlandıran kişi, şimdi sizi canlı bir şekilde karşısında görüyor. Burada, CV’niz üzerinden bir yoklama yapabilir. Bu nedenle CV’nizde ne yazdıysanız ona uygun olarak cevap verin. Kaçamak cevaplar karşınızdaki insan üzerinde olumsuz etki yapabilir. Görüşme yaptığınız kişinin karşısında ezilmeyin. Çünkü, onun istediği “sizden ne elde edebilirim” sorusunun yanıtıdır. Sizin de ondan istediğiniz “ben sizden ne elde edebilirim” olmalıdır. Bu nedenle elinizden geldiği kadar açık davranın. Birbirinizi iyi tanıyın. Çalışacağınız ortamı bilmek sizin en doğal hakkınız. Onun sizi tanımak için sorduğu sorular gibi, siz de o işyerini ve işi tanımak için sorular sorun. Mütevazı olmaktan kaçının. Kahvenizi sütlü söylemekten çekinmeyin.
4- İş örneklerinizi satış geliştirme aracı olarak kullanın…
CV’niz beğenildiği için buraya geldiniz. Referanslarınız ve yüzyüze iletişim tarzınız da beğenildi. şimdi sıra satış geliştirmede.
Yani iş örneklerinizde.
İşverenin en çok ilgisini çeken kısım burasıdır. İş örnekleriniz sizin için olduğu kadar onun için de önemlidir.
Tüm iş örnekleriniz karşınızdaki insanın ilgisini çekmez, aksine hepsine bakmak onun için ağır bir iş haline de gelebilir.
İş görüşmesi yapan kişinin dokunarak ve birebir görerek algılayacağı en iyi iş örneklerinizi seçin. Ona güzel ve başarılı işler gösterin. dikkat etmeniz gereken bir nokta da iş görüşmesi yaptığınız kurumun hangi alanda, nelere dikkat ettiğidir. Kimi yapılan çalışmanın etkinliğine kimi de tamamen yaratıcı fikre bakabilir. İş seçiminizi ona göre ayarlayın.
Eğer çok fazla iş örneği göstermek zorunda iseniz, bunları belli kategorilere ayırın. Sunumu böyle gerçekleştirin.
Giyiminizden iş örneklerinizi sunuş şeklinize kadar her şey karşınızdaki için önemlidir. O nedenle, sunum formatınız da önem taşımaktadır. Karşınızdaki kişi profesyonel bir sunum görmek ister. Bu, sizin işinize gösterdiğiniz özenin de göstergesidir. Aynı zamanda sizin, o işe başladığınız zamanki performansınızın ve iş tavrınızın da…
Satış geliştirmenin diğer elemanları da o iş alanı ile ilgili aldığınız eğitim, kurs, seminer ve ödüllerdir. Bunları da mutlaka aktarın. Gerekirse detaylarına girin.
Bunlar, pazarlamanın tutundurma alt karmasının dallarıdır.
Başta da dediğim gibi yaptığınız her iş görüşmesi, aslında bir pazarlama iletişimi etkinliğidir. Bir işgörüşmesine bu açıdan yaklaşırsanız, o iş görüşmesinin daha en başından nasıl geçeceğini de kestirmiş olursunuz. Ya da işe kabul edilmezseniz, nerede hata yaptığınızı anlamanın çok kolay bir yolu olarak, tüm bu aşamaları gözden geçirebilirsiniz.
Eğer henüz yeni bir iş görüşmesi için bir adım atmadıysanız, yukarıdaki maddelere göre eksiklerinizi tamamlayın.
Ne diyelim? Hepinize iyi pazarlamalar…
Bu yazı, Kref.net’te yayınlanmıştır.
(Bu yazının tamamını ya da bir bölümünü, kaynak göstermeden lütfen başka bir yerde kullanmayınız. Kaynak: Bülent Fidan. www.bulentfidan.com)
